En, hoe heb je het gehad?’

Hé, je bent weer terug! En, hoe heb je het gehad?’

Dit is misschien wel de meest gestelde vraag die ik afgelopen week hoorde.

Een uitbundig ‘Jaaaa was echt geweldig!’ Is mijn vaak korte antwoord daarop.

Want dat was het, geweldig…maar ook helend, magisch, emotioneel, intens, grappig, chaotisch, gestructureerd, onwerkelijk, heftig, zwaar, spiritueel, bevrijdend, motiverend, inzichtgevend, confronterend, rustgevend, ontroerend, verstillend, hartverwarmend… kortom, deze tocht van 800 km met een volle rugzak wandelend over eindeloze paden, door bossen, dorpjes en klimmend over rotsen, was niet alleen een uitdaging naar buiten maar ook een zelfde ontdekkingstocht binnen in mij.

Dit besef begint meer en meer te landen. De eerste dagen thuis voelde onwerkelijk, alsof het allemaal niet echt gebeurd was. Ik had geen pijntjes die me deden herinneren aan 5 weken lopen, geen intense appcontacten met mede pelgrims, er leken geen ‘magische’ momenten te zijn geweest die ik het liefst aan iedereen wilde vertellen. Het was een beetje neutraal. Dit wekt misschien de indruk dat ik het niet echt of minder leuk heb gevonden of zelfs wat negatief heb ervaren maar dat is absoluut totaal niet het geval. Ik vond het zelf ook best verwarrend aangezien ik iemand ben van uitbundige emoties, heel blij en enthousiast maar ook intens verdrietig en alles wat daar zo lekker tussenin zit. In ieder geval altijd met een, voor mezelf, duidelijke emotie. En nu leek er… niks…

Regelmatig scrolde ik door mijn foto’s en dan bracht me dat wel weer terug naar het moment maar ook dan miste dat ‘aangaan’ wat ik al 8x eerder zo sterk had gevoeld wanneer ik weer terug was.

Dit gevoel was trouwens niet alleen bij thuiskomst. Het was er al de dag na de aankomst in Santiago. Begrijp me niet verkeerd want ik heb 4 geweldige dagen daar gehad met het lekkerste eten, heerlijke wijnen, gezellige mensen, mooie onverwachte gesprekken, ontroerende knuffels maar iets, een gevoel, wat ik van andere keren kende miste nu. En ook hier kon ik mijn vinger niet op leggen.

Voor wie in dit verhaal blijft hangen met de verwachting dat ik straks het geweldige inzicht ga delen… bespaar je de moeite😜

Al ben ik er natuurlijk wel mee aan de gang gegaan. Wat maakt dat ik me voel zoals ik me voel. En voor de laatste keer zeg ik toch nog even, dit is zeker niet negatief, alles behalve dat!! Sorry dat ik dit zo expliciet herhaal maar hier en daar merk ik dat mijn woorden soms wel eens bij wat lezers door het trechtertje van eigen gedachten gaan en het daardoor net even anders uitgelegd wordt.😊

Ik vind het namelijk een rete interessant proces wat ik graag verder onderzoek of eigenlijk niet onderzoek maar wil doorvoelen.

Waar deze Camino mij heel bewust, en me duidelijk heeft gemaakt is de rust in mijzelf. Ondanks dat er ook bij mij de uitdagingen van het leven zijn merk ik dat ik op een punt ben dat dingen me uiteraard wel raken maar me niet van mijn pad brengen. Dat ik weinig ruis ervaar, niet snel een probleem ergens van inzie. Dit is heerlijk en geeft heel veel ruimte om me bezig te houden met dingen die, in mijn ogen echt interessant zijn,

Nu ben ik van nature een optimist en probeer vooral naar de positieve kant te kijken en in mogelijkheden te denken. Toch is er weer iets veranderd.

Tijdens het lopen bedacht dat het voelt alsof er de laatste 10 jaar wat meer gele pijlen binnen in mij geplaatst zijn waardoor ik nog beter de weg naar mijn gevoel weet te vinden, om maar even in Camino termen te blijven. Daarvoor waren ze er ook wel maar verdwaalde ik misschien net iets vaker.

Nu lijkt het pad van hoofd naar hart een duidelijke verbinding te hebben. En dat maakt het stiller… denk ik.

Oké, ik snap wanneer dit allemaal wat vaag klinkt…even kort, bondig… het is lekker rustig in mij en de tijd zal leren wat deze Camino me gebracht heeft.

We gaan terug naar de laatste dag…

Rond een uur of 7/half 8 vertrok ik. Na de vreselijkste nacht van de hele Camino. Ik kon de avond ervoor geen bed vinden en had uit nood een kamer voor mij alleen geboekt. Totaal niet wat ik wilde want die laatste nacht wilde ik in stijl afsluiten, op een bom volle slaapzaal inclusief snurkers en andere vage geluiden. Het geluk was met mij want in de loop van de middag kreeg ik een appje dat er een bed vrij gekomen was. De dame waar ik de kamer geboekt had reageerde super lief en annuleerde mijn reservering. Zo kwam ik blij en enthousiast op de snik hete één na laatste dag het hostel binnen lopen. Overal stonden verrijdbare aircootjes. Toen de jongen achter de balie mij een deken aanbood greep ik die met beide handen aan want ik lig zelfs hoogzomer nog onder een extra dik winterdekbed te bibberen.

Alleen die nacht… mijn god… iedereen sliep vroeg, al had ik sterk mijn twijfels of ze niet allemaal bezweken waren door de hitte. Het was heet, heter, heetst…Ik kon niet blijven liggen. Naar buiten gaan ging helaas niet dus dan maar rondje naar de badkamer. Toen ik langs de airco’s liep voelde ik hete lucht. Vind je het gek dat we liggen te frituren hier! Oké, oplossingen verzinnen…Helaas, mijn overdreven hoestje maakte niemand wakker, ook mijn ‘per ongeluk ‘ net iets te hard dicht laten vallen van de deur maakte niemand wakker. In dit geval wilde ik toch met iemand overleggen voordat ik zomaar aan de knoppen ging draaien, niet wetende of ik daarmee een heel ingewikkeld systeem zou gaan ontregelen.

Over op Plan B, in de badkamer maakte ik met koud water mijn armen, benen, hoofd en tshirt nat en liep al druppend terug naar bed. Dit gaf een tijdelijke verkoeling. Dat ik dit 3x herhaalde en mijn shirt steeds weer droog was zegt genoeg denk ik.

Zo kwam ik die nacht aan het record van Max 1,5 uur slaap. Mijn buurvrouw klaagde terwijl ze zich uit zat te rekken dat ze weinig geslapen had. Dit leerde me weer veel over hoe anders iedereen bepaalde situaties ervaart. Ik heb namelijk uren naar haar snurkconcert geluisterd waar zelfs een schattig fluitje tussendoor kwam. Voor het geval ze sterallures kreeg heb ik deze info voor mezelf gehouden.

Gelukkig was daar de adrenaline van de laatste dag.

Maar ook het onbestemde gevoel dat het na 5 weken iedere dag lopen tot een eind zou komen. De laatste dagen had ik wel gevoeld dat ik moe begon te worden maar dat was makkelijk te verklaren. Deze koe rook de stal…ik weet zeker dat er nog genoeg energie was geweest als er nog 800 km voor me had gelegen (al had ik dan toch ergens een rustdagje ingepland)

Onderweg was het niet anders dan de andere dagen. Ik moest nog 20 km en het zonnetje was al vroeg lekker warm. Bij de koffiestops zag ik wat bekenden van de eerste weken en daarmee kwamen dan ook even wat weemoedige gesprekjes. Ons avontuur liep ten einde…Nooit eerder was me opgevallen dat er een duidelijk verschil is tussen de pelgrims die langere afstanden, in dit geval 800 km, lopen of de pelgrims, waar ik tot deze Camino bij hoorde, die op ongeveer 300/350 km voor Santiago startten. Er lijkt meer rust, meer overgave… ik weet het niet precies wat maar de energie is anders… en de haren iets wilder en kleding meer verwassen🙃

Zoals mijn hele Camino (op een paar uitzonderingen na) liep ik ook vandaag alleen. Ik probeerde heel bewust iedere stap te zetten maar merkte al snel dat dit te krampachtig werd. Gewoon gaan en lekker lopen net als andere dagen. Daardoor liep ik ook heel relaxt Santiago binnen, de voorstad door, 15 minuten voor aankomst nog even een drankje, de stad in, langs de zijkant van de kathedraal, het tunneltje met de doedelzakspeler door en linksaf het grote plein op wat het eindpunt van mijn Camino zou zijn.

Daar stond ik, 800 km afgelegd en ik brak… ik huilde dikke vette tranen, zoals ik lang niet meer gehuild had en wat ik ook zeker niet aan had zien komen. Een voor mij onbekende pelgrim kwam naar me toe en gaf me de meest liefdevolle troostende knuffel die ik me kon wensen. Hij begreep heel duidelijk wat ik op dit moment voelde. We spraken geen woord en nadat we loslieten hebben we elkaar ook niet meer gezien. Maar het was precies goed.

Zo ben ik even daar blijven staan. Het was een kort moment maar ik ben er heel dankbaar voor. Dit was de ontlading van deze bijzonder tocht.

Toen de tranen gedroogd waren hoorde ik mijn naam roepen en zag ik het groepje leukerds, de caminopuppies.. ofwel de 20/25 jarigen die elkaar onderweg gevonden hadden en met z’n 12-en een super leuke lieve vriendengroep zijn geworden. Regelmatig kwam ik ze tegen en kletsten we even, altijd super gezellig! We feliciteerden elkaar en ze zorgden voor het foto bewijs dat ik ook echt aangekomen ben in Santiago… (qua gewicht gelukkig niet😊).

Daarna kon mijn Santiago feestje beginnen. Een luxe hotel met lekkere frisse lakens, zalige douche, zachte handdoeken en een heeeeeeerlijk bed! Zoals ieder jaar het kadootje voor mezelf als afsluiter van de Camino.

Natuurlijk waren er ook weer mijn vaste ritueeltjes. Dat zijn er inmiddels aardig wat.

Zoals altijd hoorde daar het achterlaten van de steentjes bij die ik, dit keer 800 kilometer, meegedragen heb. Onderweg gevonden en allemaal in de vorm van een hartje. De steentjes vol mooie wensen, dromen, zorgen, pijn en angsten die losgelaten mochten worden. Voor degenen die er om gevraagd hebben maar zeker ook 1 voor ons allemaal💜

Daarna wandelde ik naar een achteraf kerkje waar ik al jaren naar toe ga voor dit ritueeltje. Ik ben er bijna altijd alleen, muziek klinkt op de achtergrond, een heerlijk moment om vol aandacht de kaarsjes te branden om alles waar de steentjes voor staan extra kracht en licht te geven. Dit keer brandde ik er 12. Ieder met een eigen betekenis. Weet dat er ook 1 voor jou stond te schitteren💛 Laten we geloven en vertrouwen dat we altijd gezien en gehoord worden op ons pad door het leven. Hoe moeilijk het soms ook is. Iedere dag mogen we nieuwe paden ontdekken en onszelf opnieuw uitvinden, hoe mooi is dat!

Naast deze mooie rituelen heb ik ook een aantal hele aardse zoals, een biertje bij Café Tita waar je een heerlijke smeuïge tapa bij krijgt, koffie bij een vast tentje waar ik de naam jammer genoeg niet meer van weet en dat terwijl ik niet eens meer hoefde te zeggen wat ik wilde bestellen. Zodra de vrolijke dame me zag lachte ze en zei ‘Un café con Leche’ en weg was ze. Vind ik echt bizar knap in een stad vol pelgrims en toeristen. Door naar de wijn en tapas in de bomvolle tapasbar terwijl ik heerlijk kan kletsen met andere die daar aan de bar zitten of staan te happen en tappen. Uiteraard mag de muziek om 22.00 uur op het plein voor de Kathedraal niet ontbreken. Een groot vrolijk pelgrimsfeestje waar veel geklapt, gedanst en, door de Spaanstalige, meegezongen wordt. Iedereen in wandelkloffie of het simpele avondoutfitje wat nog ergens onderin de rugzak zat.

Dan hebben we nog het jaarlijks terugkerende nieuwe oorbellen scoren bij ‘mijn’ vaste sieradenwinkeltje (al is er weinig nieuws onder de zon de laatste jaren), het winkelen, wat me dit keer niks opleverde behalve nog meer de bevestiging dat dit gewoon niet mijn ding is, lang leve onlineshoppen. Wel kwam ik met een heerlijke doucheschuim en bodylotion ‘thuis’.

Vervolgens hoort de pelgrimsmis ook bij alle tradities. De eerste avond had ik geen zin, tweede avond lonkte de fles wijn die ik van mijn Caminovriend Steve ‘moest’ gaan drinken samen met een schaal Zamburinhas. Hij had niets teveel gezegd! De derde avond zat de Santiagose fanfare klaar voor een optreden waardoor ik op de stenen trap neerplofte, een uur geduldig wachtte, de mis aan me voorbij liet gaan om vervolgens na 10 minuten luisteren te realiseren wat ik diep van binnen allang wist namelijk dat ik toch net een andere muziek smaak heb😇. Maar he, het ging om de sfeer en die heb ik toch maar ff meegepikt.

Laatste poging was op de dag van vertrek. Ik zou dat precies kunnen halen voordat mijn bus naar het hotel zou vertrekken waarvandaan ik de volgende ochtend vroeg naar het vliegveld zou gaan. Wat ook nog een verhaal op zich is want die bus reed dus helemaal niet, bij de info balie zat de meest chagrijnige man van Spanje wat dus betekende dat ik besloot de wandelschoenen weer aan te trekken en anderhalf uur te gaan wandelen na een korte rit met een andere bus. Dit is de hele beknopte versie van wat frustratie, irritatie en de ‘ik zoek het allemaal zelf wel uit, zak in de poep met je bus’ modus. Wat uiteindelijk vaak de beste keuze is wanneer lijkt alsof niemand zin heeft om even logisch mee te denken.

De pelgrimsmis…Er was een enorme rij maar daar had ik rekening mee gehouden. Met een beetje mensen kijken is dat prima vol te houden. Alleen kreeg ik mijn twijfels toen de dienst al zeker een half uur bezig was en de rij nog geen 5 stappen vooruit was gegaan. Dit ging hem niet worden en bij het weglopen zag ik dan ook voor de deur het bord dat de kathedraal vol was. Mis gemist dit jaar! Stiekem voelde het eigenlijk wel prima, ik had in die 5 weken meer kerken van binnen gezien dan de afgelopen 52 jaar.

Wel heb ik weer het officiële certificaat in the pocket. Ieder jaar twijfel ik weer of ik die op zal halen. Kijk er nooit meer naar en wat moet ik er mee?! Toch voelt het niet helemaal voor het echie als ik hem niet heb (mis er trouwens wel 1) …inmiddels kan ik er samen met mijn pelgrimspaspoorten een kamer mee behangen. Wat ik niet doe!

9 Camino’s… mijn antwoord op de vraag die heel regelmatig voorbij kwam vooral tijdens de pelgrimsdiners. Als ik het mezelf hoorde zeggen klonk het steeds alsof iemand anders het zei. Ook omdat ik terug dacht aan de eerste Camino en iemand vol trots vertelde dat hij al voor de 5e keer liep en ik alleen maar dacht ‘die is gek, waarom zou je in godsnaam 5x gaan?’

Voor het eerst dacht ik er ook echt serieus over na dat dit misschien mijn (voorlopig) laatste wel eens zou kunnen zijn. Vergeleken met mijn eerste in 2018 is het een stuk drukker geworden. Thuis merk ik dat al aan de vele vragen om tips over hoe, wat, waar wbt het wandelen van de Camino (wat ik leuk vind hoor!). Daarnaast heb ik me ook verbaasd over het vele gebruik van taxi’s, openbaar vervoer en van apps om de route te volgen. Helemaal prima, moet iedereen zelf weten, ieder kiest wat goed voelt maar voor mezelf vind ik het een stuk avontuurlijker om verkeerd te lopen, te mopperen, de weg te vragen en dan hyper de pieper zijn als ik de gele pijlen weer in het vizier krijg. Grappige is dat juist de jongeren die ik ontmoette er net zo in zitten als ik. Kan me niet herinneren dat ik er eentje op een app zag lopen.

De deur uitstappen en zien wat de dag brengt dat vind ik het leukste.

Toch ben ik er ook hier en daar in mee gegaan… zo boekte ik in de avond de overnachting van de volgende dag. Iets wat 7 jaar geleden niet in me op kwam. Waarom? Geen idee, toch ergens de druk omdat iedereen het deed en ik dus geen zin had iedere keer te moeten zoeken naar een bed. Wat trouwens alsnog wel een paar keer gebeurd is en ik dit eigenlijk super leuk vond.

Ondanks dat ik heel veel vrijheid voelde, wil ik toch weer een beetje meer terug naar dat go with the flow sfeertje.

Het is veranderd, ik ben veranderd… tijd voor nieuwe uitdagingen en avonturen. En hoe mooi om met deze ‘droom’ van 800 kilometer af te sluiten.

Maarrrrrrrr…. dat is wat ik nu zeg, pin me er niet op vast want het is nog geen april 2026.🙈. Al denk ik mezelf wel genoeg te kennen om te weten dat er dan ook iets nieuws gaat komen. Wel weer wandelen en ZEKER weer voor het goede doel!

Daar over gesproken….

Dit jaar liep ik voor de geweldige Stichting WIJ ZIJN M.

De regelmatige lezers of instavolgers zijn inmiddels wel op de hoogte waar zij zich voor inzetten. Nog even heel kort, zij geven voorlichting op scholen en maken oa theatervoorstellingen om seksueel misbruik onder kinderen bespreekbaar te maken. Dit kan net die handreiking zijn waardoor een kind durft te praten. Iets wat zo ongelofelijk belangrijk is om aan dit vreselijke trauma te kunnen werken maar bovenal een uitweg te vinden uit de nachtmerrie waar hij/zij in zit.

Velen van jullie hebben mijn actie gesteund waardoor we dit jaar het hoogste bedrag van alle Camino’s bij elkaar gespaard hebben.

Komt ieeeeee…(beeld je even de Santiagose fanfare in voor wat tromgeroffel ) Het eindbedrag is €3350,-

Hier gaat, zoals gezegd, nog een klein percentage voor de crowdfunding pagina van af maar niets voor persoonlijke doeleinden.

Wow wow wowwwww, DANK JULLIE WEL LIEVE ALLEMAAL!!!!

Ik ga dit geweldige bedrag overmaken en weet 100% zeker dat hier mooie dingen mee gedaan gaan worden❤️

Ik ben iedereen even dankbaar, dat wil ik echt benadrukken. Toch wil ik 1 persoon even uitlichten. Net als vorig jaar was hij 1 van de eerste die een donatie deed en dat terwijl hij zelf dagelijks ongelofelijk hard buffelt om zijn geweldige werk te kunnen doen. Ik heb het over Johan de Boterhammen man. 5 Dagen per week smeert hij met zijn team zo’n 1200 boterhammen per dag voor kinderen die in armoede leven. Zij moeten anders de dag zonder lunch (vaak ook zonder ontbijt) door komen. Het is inmiddels alweer 2 acties geleden dat ik voor zijn stichting Niet graag een Lege Maag ging wandelen. Het leuke hieraan vond ik dat hij had gevraagd of ik zelf inkopen wilde doen en dus met honderden pakjes kaas en worst richting Rotterdam reed.

Dus vanaf hier nog een extra Shout out voor deze geweldige stichting!!

Dank je wel Johan voor jouw gouden hart wat zo nodig is in deze woeste wereld! Net als alle anderen, zoals bv Mandy van dit jaar, die de kracht, moed, liefde en doorzettingsvermogen hebben om dit soort Stichtingen op te zetten en de wereld mooier te maken.

Dit was het dan…

Een telefoon vol voicememo’s. Iedere ochtend sprak ik voor mezelf de belevenissen van de dag ervoor in. Voor, je weet maar nooit… in gedachten droomde ik er van ooit een boek te schrijven. Die wens is er nog steeds maar misschien was er achteraf nog wel een belangrijkere reden van de berichtjes.

Nu is het niet het moment, wil ik eerst nog even navoelen maar wie weet geeft het me verrassende inzichten op de vraag:

‘En, hoe heb je het gehad?’

Lieve mensen, tot de volgende…

Als ik nu weer wat nieuws ga verzinnen voor volgend jaar, wil jij dan vast nadenken of je dan ook weer mijn actie wilt steunen? Alleen samen kunnen we de wereld een beetje mooier maken❤️ zonder jou geen actie! Nogmaals heel veel dank

Ik wens alle moois voor jou en vooral veel momenten en ruimte om er van te genieten🙏🏼

Liefs,

Linda